D-aspartic acid و L-aspartic acid دو شکل طبیعی اسید آمینه آسپارتیک هستند که هم در بدن سنتز می شود و هم از طریق غذاهای حاوی پروتئین بدست می آید. و احتمالا در عملکرد تولید مثل و باروری نقش دارد.
هر چند اسید ال-اسپارتیک(بر خلاف D-اسپارتیک) به عنوان یک بلوک سازنده پروتئین در بدن مورد استفاده قرار میگیرد، D-aspartic acid اثرات مستقیمی بر سیستم عصبی مرکزی و بافتهای غدد درون ریز دارد. به همین دلیل است که D-aspartic اسید به عنوان مکمل غذایی نیز فروخته می شود.
آزمایشهای کشت سلولی (در شرایط آزمایشگاهی) و مطالعات حیوانی نشان میدهد که اسید D-aspartic ممکن است در سنتز تستوسترون و باروری مردان نقش داشته باشد(اما مطالعات انسانی در این زمینه محدود است).
گزارشات محدودی از سمیت یا عوارض ناشی از مصرف آن گزارش شده. شاید مهمترین بخش منفی این مکمل، مطالعات محدود حاکی از اثر گذاری آن در انسان وجود دارد(هر چند در مطالعات حیوانی از اثر گزاری آن حمایت شده). بنابراین اشکال اصلی مکمل D-aspartic اسید فقدان شواهدی برای اثر مفید در انسان است.
نحوه اثر گذاری آن:
D-aspartic acid در نورون ها و سیناپس های مغز وجود دارد، ساختاری مشابه با انتقال دهنده عصبی N-methyl-D-aspartate (NMDA) دارد و می تواند به گیرنده های NMDA متصل شود. بنابراین، به عنوان یک انتقال دهنده عصبی و تعدیل کننده عصبی عمل می کند.
به عنوان مثال، اسید D-اسپارتیک مستقیماً بر عملکرد عصبی غدد درون ریز در هیپوتالاموس و غده هیپوفیز در مغز تأثیر می گذارد و باعث ترشح چندین هورمون از جمله هورمون آزاد کننده گنادوتروپین(GnRH)، پرولاکتین، هورمون لوتئینیزه کننده(LH) و هورمون رشد(GH) می شود.
علاوه بر این، D-اسپارتیک اسید مستقیماً بر سلولهای بیضه تأثیر میگذارد و باعث ترشح تستوسترون میشود.
با این حال، بسیاری از این اقدامات تنها در کشت سلولی (در شرایط آزمایشگاهی) و/یا مطالعات حیوانی شناسایی شدهاند، بنابراین ارتباط بیولوژیکی آنها در انسان به طور کامل شناخته نشده است.
نمایش شماتیک از تاثیر D-اسپارتیک اسید بر محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-بیضه(HPTA). D-اسپارتیک اسید اسپرماتوژنز را در دو سطح مختلف تنظیم می کند.
(۱) روی محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-بیضه (فلش قرمز) با برانگیختن ترشح هورمون آزاد کننده گنادوتروپین (GnRH)، هورمون لوتئیزه کننده (LH) و تستوسترون (T)
(۲) مستقیماً روی بیضه (فلش آبی) با القای انتشار تستوسترون (T).